əsas

əsas
I
сущ.
1. основание:
1) нижняя, опорная часть предмета, сооружения; фундамент. Binanın əsası (özülü) основание здания, körpünün beton əsası (özülü) бетонное основание моста, evin daş əsası (özülü) каменное основание дома, möhkəm əsas (özül) прочное (крепкое) основание, təbii əsas естественное основание, süni əsas (özül) искусственное основание
2) причина, достаточный повод, аргумент, оправдывающий что-л. Qanuni əsas законное основание, tutarlı əsas веское основание, zəruri əsas необходимое основание, narazılıq üçün əsas основание для недовольства, ittiham üçün əsas основание для обвинения, şikayət üçün əsas основание для жалоб, işdən azad etmək üçün əsas основание для увольнения, qorxmağa əsas var есть основание бояться, əsas axtarmaq nəyə искать основание для чего, əsas olmaq быть (являться, служить) основанием, əsasımız yoxdur у нас нет оснований
3) распоряжение, документ и т.п., в силу которого совершается какое-л. официальное действие. Əsas: iclasın protokolundan çıxarış основание: выписка из протокола заседания, əsas: dekanın məlumatı основание: докладная декана
4) хим. соединение, образующее при взаимодействии с кислотами соль. Suda həll olan əsaslar основания, растворимые в воде, qüvvəli əsaslar сильные основания, zəif əsaslar слабые основания
5) мат. Qüvvətin əsası основание степени (число, возводимое в степень)
2. основа:
1) сущность чего-л.; главное, на чем строится что-л. Romanın əsası основа романа, məruzənin əsası основа доклада, inkişafın əsası основа развития, cəmiyyətin əsası основа общества, siyasi əsas политическая основа, iqtisadi əsas экономическая основа
2) лингв. часть слова до окончания. Sözün əsası основа слова
3) только мн. ч. основы (исходные, главные положения какой-л. науки, теории и т.п.). Tarix elminin əsasları основы исторической науки, dillçiiliyin əsasları основы языкознания
II
прил.
1. основной (наиболее важный, главный). Əsas vəzifələr основные задачи, əsas səbəb основная причина, əsas məqsəd основная цель, əsas şərt основное условие, əsas məsələ основной вопрос, əsas keyfiyyətləri kimin, nəyin основные качества кого, чего; nəyin əsas xüsusiyyətləri основные свойства чего, əsas çətinlik(-lər) основные трудности, əsas səhv основная ошибка, əsas istiqamət основное направление, əsas müddəalar основные положения, əsas iş основная работа, əsas məşğuliyyət основное занятие, əsas anlayış основное понятие, экон. əsas göstəricələr основные показатели, əsas balans основной баланс, əsas əmək haqqı основная зарплата, əsas istehsal fondları основные производственные фонды, əsas mübadilə основной обмен, əsas vəsait основные средства, əsas kapital основной капитал, əsas iqtisadi qanun основной экономический закон, əsas süxurlar геол. основные породы
2. главный. Əsas şəhərlər главные города, əsas miqyas главный масштаб
3. коренной. Əsas yastıqlar тех. коренные подшипники
4. хим. основный. Əsas oksidləri основные окислы
◊ əsas vermək kimə nə üçün давать, дать основание кому для чего, əsas götürmək (tutmaq) nəyi брать, взять за основу что, əsas kimi qəbul etmək nəyi принимать, принять за основу что, əsas kimi qəbul edilmək приниматься, быть принятым за основу, əsasını qoymaq nəyin закладывать, заложить основу чего, əsası qoyulmaq основываться, быть основанным, учреждаться, быть учрежденным, əsasının qoyulması nəyin основание чего, əsasını təşkil etmək nəyin составлять основу, лечь, ложиться в основу чего, nəyin əsasında на основании чего, hansı əsasla на каком основании, əsas etibarilə в основном; ümumi əsaslarla на общих основаниях, əsas yoxdur nəyə нет оснований для чего; əsas var nəyə есть основания для чего; tam əsasla demək olar ki, … с полным основанием можно сказать, что …

Azərbaycanca-rusca lüğət. Dörd cilddə. Bakı, “Şərq-Qərb”. . 2006.

Игры ⚽ Поможем сделать НИР

Полезное


Смотреть что такое "əsas" в других словарях:

  • sas — [ sas ] n. m. • 1380; saaz XIIIe; lat. médiév. setacium, class. seta « soie de porc, crin » 1 ♦ Pièce de tissu (crin, soie, voile) montée sur un cadre de bois, servant à passer diverses matières liquides ou pulvérulentes. Sas à gros trous (⇒… …   Encyclopédie Universelle

  • SAS — or SAS may refer to: Military * Special Air Service, the principal special forces unit of the British Army * Australian Special Air Service Regiment, Australian regiment derived from the British Army regiment * New Zealand Special Air Service (NZ …   Wikipedia

  • SAS-2 — (Small Astronomy Satellite 2) SAS 2 Организация: НАСА Другие названия: SAS B, Explorer 48 Волновой диапазон: Гамма лучи NSSDC ID …   Википедия

  • sas — 1. (sâ) s. m. 1°   Tissu de crin, de soie, etc. entouré d un cercle de bois, et qui sert à passer de la farine, des liquides. Gros sas. Sas délié.    Plâtre au sas, voy. plâtre.    Faire tourner le sas, prétendu mode de divination à l aide d un… …   Dictionnaire de la Langue Française d'Émile Littré

  • SAS — steht als Abkürzung und namentlich für: Computertechnik: Secure Attention Sequence, Terminus für die Tastenkombination Strg+Alt+Entf unter Windows Serial Attached SCSI, Computerschnittstelle, Nachfolger der parallelen SCSI Schnittstelle Server… …   Deutsch Wikipedia

  • SAS 70 — (Statement on Auditing Standards no.70) est une norme d origine Américaine reconnue au niveau international, notamment comme élément de conformité à Sarbanes Oxley. Elle a été créée par l American Institute of Certified Public Accountants (AICPA) …   Wikipédia en Français

  • Sas — Cette page d’homonymie répertorie les différents sujets et articles partageant un même nom. {{{image}}}   Sigles d une seule lettre   Sigles de deux lettres > Sigles de trois lettres …   Wikipédia en Français

  • SAS-3 — (Small Astronomy Satellite 3 ) Организация: НАСА Другие названия: SAS C, Explorer 53 …   Википедия

  • SAS-2 — (Explorer 48) Der Small Astronomy Satellite 2 (SAS 2), ein Projekt der NASA, war eines der ersten Weltraumteleskope zum Nachweis kosmischer Gammastrahlung. SAS 2 (auch als SAS B und Explorer 48 bekannt) wurde am 15. November 1972 mit einer Scout… …   Deutsch Wikipedia

  • SAS 2 — Pour les articles homonymes, voir SAS. SAS 2, pour Small Astronomy satellite 2 (litt. « petit satellite [dédié à] l astronomie ») un satellite artificiel mis en œuvre par la NASA, le premier lancé et dédié à l étude des sources… …   Wikipédia en Français

  • sas — SAS. s. m. Tissu de crin attaché à un cercle de bois, & qui sert à passer de la farine, du plastre, &c. Gros sas. sas delié. plastre au sas. de la farine passée au gros sas. On dit prov. De certaines choses qui ont esté examinées avec peu de soin …   Dictionnaire de l'Académie française


Поделиться ссылкой на выделенное

Прямая ссылка:
Нажмите правой клавишей мыши и выберите «Копировать ссылку»